जपानचे 'नो एक्झाम' मॉडेल: 10 वर्षांपर्यंत परीक्षा नाही, मुले स्वतःच शाळा स्वच्छ करतात

India vs Japan Education: जापानी स्कूल बचपन को नंबरों की होड़ से दूर रखते हैं, यहां झाड़ू लगाना भी शिक्षा का हिस्सा है

News18•16-03-2026, 12:44

जपानचे 'नो एक्झाम' मॉडेल: 10 वर्षांपर्यंत परीक्षा नाही, मुले स्वतःच शाळा स्वच्छ करतात

•जपानच्या शिक्षण प्रणालीत 10 वर्षांपर्यंत (चौथी इयत्ता) कोणतीही मोठी परीक्षा नसते, चरित्र निर्मिती, नैतिकता आणि शिष्टाचारावर भर दिला जातो.
•मुलांना आदर, प्रामाणिकपणा, आत्म-नियंत्रण आणि निसर्गावर प्रेम शिकवले जाते, शैक्षणिक गुणांपेक्षा मानवी मूल्यांना प्राधान्य दिले जाते.
•जपानी शाळांमध्ये सफाई कर्मचारी नसतात; विद्यार्थी 'ओ-सोजी' (स्वयं-स्वच्छता) करतात, ज्यामुळे जबाबदारी आणि श्रमाचे महत्त्व रुजते.
•जेवणाची सुट्टी देखील प्रशिक्षण सत्र असते, जिथे विद्यार्थी स्वतः जेवण वाढवतात, 'झिरो वेस्ट'चा सराव करतात आणि पुनर्वापरासाठी दुधाचे डबे धुतात.
•हे मॉडेल भारतातील विद्यार्थ्यांचा ताण कमी करण्यासाठी आणि सहकार्य व मूल्यांवर भर देऊन जबाबदार नागरिक घडवण्यासाठी एक उत्तम पर्याय आहे.

News18 वर हिंदी मध्ये संपूर्ण लेख वाचा

✦